Lis

Lis ? nazwa zwyczajowa oznaczajšca zwierzę z gatunku Vulpes vulpes, a także przedstawicieli innych gatunków, podobnych do lisa, a należšcych do rodzajów: Alopex, Dusicyon i Urocyon. W gwarze myœliwskiej samca nazywamy lisem lub psem, samice ? liszkš, lisicš lub sukš, młode liskami, lisiętami lub szczeniętami, a jesieniš ? niedoliskami.

Lisy żyjš w parach lub grupach socjalnych, złożonych z dominujšcej samicy (zwanej alfa), dominujšcego samca i różnej liczby (3-5) podporzšdkowanych samic. Samice te sš córkami lub wnuczkami samicy alfa. W zamian za możliwoœć przebywania na terytorium matki pomagajš jej w odchowaniu potomstwa, dostarczajšc szczeniętom pokarmu.

Wrogami lisów sš duże drapieżne ptaki (orły i orliki), a także puchacze, które mogš porywać szczenięta. Poœród drapieżnych ssaków najgroŸniejsze dla lisów sš psy. Z dzikich gatunków ssaków drapieżnych groŸne mogš być wilki, rzadziej rysie czy rosomaki. Lisy często korzystajš z resztek zdobyczy większych drapieżników i wówczas mogš paœć ich łupem.

NajgroŸniejszš chorobš roznoszonš przez lisy jest wœcieklizna. Wirus wywołujšcy wœciekliznę jest przenoszony głównie przez ukšszenia, nie tylko na inne lisy, ale też na różne gatunki zwierzšt dzikich i domowych. Podjęto działania przeciwko tej chorobie i co rok szczepi się zwierzęta na tę chorobę, dlatego lisy nie sš już niebezpieczne pod tym względem. Częstš chorobš lisów jest œwierzb. Znaczne zagrożenie dla zdrowia (w przypadku spożywania niemytych owoców runa leœnego) stwarzajš też wydalane przez lisy wraz z kałem jaja bšblowca.